Kırk yıl önce 26 Nisan 1986’da, dünya, insanlık tarihinin en büyük insan kaynaklı felaketi olan Çornobil felaketi ile sarsıldı. Bugün bu trajedinin kurbanlarını ve görünmez ölüme karşı duranların kahramanlığını saygıyla anıyoruz.
Felaketin boyutu eşi benzeri görülmemişti: yıkılan reaktörde radyasyon seviyesi 20.000 röntgene ulaştı; oysa ölümcül doz, beş saat içinde yalnızca 500 röntgendir. Salınan radyoaktif izotoplar, Hiroşima’ya atom bombası atılması sırasında ortaya çıkan gücün 30 katıydı. 300.000’den fazla insan evlerini sonsuza dek terk etmek zorunda kaldı, Avrupa genelinde ise toplam 8,5 milyon kişi radyasyona maruz kaldı.
Sovyet rejiminin suçu yalnızca kazaya yol açan güvenlik ihlalleri değildi. Asıl suç, felaketin bilinçli şekilde gizlenmesiydi: dünya en az iki gün boyunca bu felaketten habersiz kaldı, kendi vatandaşları ise haftalarca karanlıkta tutuldu. 1 Mayıs 1986’da, radyasyon her yere yayılmışken, Kyiv’de binlerce insan gösterilere katılmaya zorlandı.
Bugün Moskova bu aldatma geleneğini sürdürmekte, nükleer tesisleri şantaj aracı olarak kullanmaktadır. Rusya hiçbir ders çıkarmamış, aksine nükleer tehlikeyi bir silaha dönüştürmüştür.
Bugünkü çağrımız nettir: nükleer şantaja son verme zamanı gelmiştir. Küresel istikrarı önemseyen tüm devletlere sesleniyoruz—saldırgana yönelik baskının artırılmasındaki rolünüz hayati önemdedir. Uluslararası toplum, 1986’nın derslerini öğrendiğini kanıtlamalıdır.
Rus nükleer endüstrisinin tamamen izole edilmesi, Rosatom’a yaptırımlar uygulanması ve saldırganın Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı içindeki haklarının kısıtlanması gerekmektedir. Ukrayna, Ajans’ın Statüsü’nde nükleer güvenlik ilkelerini ihlal eden saldırgan devletlerin haklarının sınırlandırılmasına imkân tanıyacak değişiklikler önermektedir.
Rusya, Zaporijya Nükleer Santrali üzerindeki kontrolü derhal meşru işletmecisi olan Ukrayna’ya iade etmelidir.
Ukrayna şehirlerini ve nükleer tesislerini koruyan her ek hava savunma sistemi ve önleyici füze, Avrupa için istikrarın garantisidir.
Yeni bir Çornobıl’i beklemeyin. Hayatı korumak için şimdi harekete geçin.